در حال بارگذاری ...
  • بورژواهای نوکیسه‌ای که حتی حاضر به شنیدن نظرات دیگران نیستند

    بیست و نهمین نشست واحد نمایش حوزه هنری بوشهر و کانون ملی منتقدان تئاتر ایران به نمایش و نقد و بررسی هنر اثر مهم یاسمینا رضا به کارگردانی: وحید رهبانی اختصاص داشت. این جلسه روز سه‌شنبه ۲۵ تیرماه در حوزه هنری بوشهر با حضور و استقبال جمعی از هنرمندان تئاتر برگزار شد.

    جواد متین

     "هنر" در سال 1994 توسط نویسنده دو رگه ایرانی ـ مجار ساکن پاریس نوشته شدو موجب شد برای او شهرت فراوانی کسب کند. یاسمینا رضا مهم‌ترین درام نویس دهه آخر قرن 20 فرانسه به شمار می‌رود. در کشور ایران یاسمنا رضا را بیشتر با دو نمایشنامه "هنر" و "خدای کشتار" می‎شناسند. اصلی‌ترین مضمون نمایشنامه "هنر" تقابل سنت و مدرنیته است که در قالب ستیز کلامی دو دوست به نام‌های مارک و سرژ دیده‌می‌شود و دوست دیگری به نام ایوان میانداری کرده و هر از گاهی طرف یکی را می‌گیرد.

    "هنر" از دسته نمایشنامه‌های فلسفی است که با نگاهی فلسفی پدیده هنر را از دو منظر کلاسیک و مدرن مورد واکاوی قرار می‌دهد. اصولا پدیدارشناسی با تفکیک آگاهیِ با واسطه و بی‌واسطه از یکدیگر، آگاهی انسان را از پدیدارهای ذهنی که بدون واسطه در ذهن وی ظاهر می‌شوند و ممکن است حتی عینیتی هم نداشته باشند، مطالعه می‌کند. هوسرل معتقد است هر فعالیت ذهنی «وجه التفاتی» خاصی دارد، یعنی چیزی که ذهن ما در موردش به تفکر می‌پردازد در یک لحظه خاص به دلیل التفات ذهنی موجود م‍ی‌شود، حال آنکه ممکن است آن وجود ذهنی، موجودی عینی نباشد. در نظر هوسرل موضوع فلسفه همین موضوعات مورد آگاهی است، یعنی هر آنچه که تجربه م‍ی‌کنیم، اعم از اینکه وجود داشته باشد یا نداشته باشد. هوسرل اصطلاح پدیدارشناسی را هم برای «روش» خاص و هم برای اصول و مبانی فلسفی خود به کار می‌برد. او از دو واژه «منشاء» و «آغاز» در تبیین و توضیح این اصول و مبادی استفاده می‌کند. اندیشهٔ هوسرل با خودآگاهی مبتنی بر پدیدارشناسی آغاز می‌شود و بر نقطه آغازین تفکر تأکید می‌ورزد و بر این باور است که اندیشمند می‌تواند بر سبق ذهن‌ها و تمایلات غالب آمده و تنها بر مطالب متیقن اتکا داشته باشد. یاسمینا رضا در نمایشنامه "هنر" به تقابل اعتقاد به سبک‌های هنری بعنوان پدیده‌ها به روایت ستیز فطرت و اندیشه انسان معاصر دست می‌یازد. منشاء و آغازگاه رفتار هر انسان را فطرت و اصالت درونی او بر می‌شمرد و در این نمایشنامه مورد دستمایه قرار می‌دهد.

    اساسا در نمایشنامه‌های فلسفی آموزش داده نمی‌شود و عموما ستیز دیدگاه‌هاست که در اثر بیشتر به چشم می‌آید. در این نمایش‌ها تعقل اصل است و فلسفه‌ خاصی را ارئه نمی‌دهند. یعنی فلسفه ویژه‌ای را تبلیغ و ترویج نمی‌کنند. ستیز برای تفکر آدمی است و برای تحریک او برای فکر کردن است. نمایش‌های فلسفی تشویق به فکر کردن می‌کنند ولی مضمون فکر کردن را تبلیغ نمی‌کنند، بیشتر شیوه فکر کردن را آموزش می‌دهند. مسائل کبیر عالم بشری و مکاشفاتی و متافیزیکی مطرح می‌شود و عقلانیت همنشین با احساس است. از طریق استدلال و چالش‌های فلسفی مسئله ارائه می‌شود.کارآکترها فوق بشری هستند ویا عملی فوق بشری دارند. در "هنر" شاهد ترسیم فراز و نشیب‌های زندگی روشنفکرنماهایی هستیم که هنر وسیله‌ای برای تفاخر و خودنمائی آنهاست و در مقابل انها شاهد دیدگاهیی جامعه‌شناسانه‌ای هستیم که در لایه‌های زیرین متن وجود دارد. بورژواهایی که حتی حاظر به شنیدن نظرات دیگران نیستند. نو کیسه‌های بی‌بته‌ای که برای تفاخر و تظاهر به هر چیزی چنگ‌اندازی می‌کنند. و هنر برای آنها دستآویزی است تا زور و قدرت خود را به رخ دیگران بکشند و وسیله‌ای برای تفاخر آنهاست. اما یاسمینا رضا "هنر" را بعنوان پدیده‌ای کیفی و انسانی وسیله‌ای برای گفت و گو،رفاقت و نزدیکی انسانها و به وجود آورنده روابط عاطفی آدمها در نظر گرفته و شاهد رشد و نمو مولفه‌ها و عناصر عالی شخصیت در کارآکترها هستیم.

    وحید رهبانی کارگردان جوان و پرحاشیه تئاتر که از قضا اینروزها در سریال گاندو ایفای نقش می‌کند نمایشنامه "هنر" یاسمینا رضا را با بازی داریوش فرهنگ، امید روحانی و سید محسن حسینی کارگردانی کرده است. او در این نمایش با خلق فضای مناسب و باور پذیر و بهره بردن از بازی روان و شایسته هر سه بازیگر مولف و باتجربه تئاتر و سینمای ایران، اجرایی بسیار جذاب و دلنشینی را به مخاطب ارائه داد. طراحی صحنه کاربردی و متوازن بازی‌های اصولی و ارتباط مناسب با تماشاگر با توجه به متد اجرایی موجب نزدیکی بیشتر تماشاگر با این اثر شده است. از نظر ارتباطات بصری توازن صحنه و انتخاب رنگ‌ها،خطوط و نورپردازی به تقابل و تعریف مکان‌ها و زمان‌ها و تقابل سبک‌های هنری را دو چندان جذاب می‌کند. علیرغم اینکه نمایش هنر قبلا توسط داوود رشیدی نیز در ایران به روی صحنه رفته است، وحید رهبانی با تولید این اثر نشان داده است که بعنوان یک جوان قوه بالایی در جامعه شناسی دارد و جامعه پیرامونی خود را به خوبی می‌شناسد. هنرمندی توانمند است و شایستگی این میزان توجه در سینما و تئاتر کشور را دارد. 




    مطالب مرتبط

    به مادران شهدا بدهکاریم

    به مادران شهدا بدهکاریم

    ​سی‌وپنجمین نشست واحد نمایش حوزه هنری بوشهر و کانون ملی منتقدان تئاتر ایران به نمایش و نقد و بررسی «بهشت 50 درجه بالای صفر» به نویسندگی مشترک طیبه نیک‌آزاد و علی حیدری و کارگردانی علی حیدری اختصاص داشت. این جلسه روز سه‌شنبه 2 مهرماه 1398 در حوزه هنری بوشهر با حضور و استقبال ...

    |

    نقد نمایش «قند خون»

کام تلخ کارگران کارخانه قند
    نقد نمایش «قند خون»

    کام تلخ کارگران کارخانه قند

    ​سی‌وسومین نشست واحد نمایش حوزه هنری بوشهر و کانون ملی منتقدان تئاتر ایران به نمایش و نقد و بررسی  «قند خون» به نویسندگی و کارگردانی لیلی عاج اختصاص داشت. این جلسه روز سه‌شنبه 5 شهریورماه 1398 در حوزه هنری بوشهر با حضور و استقبال جمعی از هنرمندان تئاتر برگزار شد. «قند خون» واجد ...

    |

    مرگ باشکوه دستفروش پیر
جواد متین

    مرگ باشکوه دستفروش پیر
    جواد متین

    سی‌امین نشست واحد نمایش حوزه هنری بوشهر و کانون ملی منتقدان تئاتر ایران به نقد و بررسی تئاتر"مرگ فروشنده" به نویسندگی "آرتور میلر" و کارگردانی "نادر برهانی مرند" اختصاص داشت. این جلسه روز سه شنبه اول مرداد‌ماه 1398 در حوزه هنری با حضور جمعی از هنرمندان تئاتر بوشهر برگزار شد.

    |

    خنده به درد هزار شلاق

    خنده به درد هزار شلاق

    بیست‌وهشتمین نشست واحد نمایش حوزه هنری بوشهر و کانون ملی منتقدان تئاتر ایران به نمایش و نقد و بررسی "هزار شلاق" به نویسندگی ناصر حبیبیان و کارگردانی احسان ملکی اختصاص داشت. این جلسه روز سه‌شنبه 18 تیرماه 1398 در حوزه هنری بوشهر با حضور و استقبال جمعی از هنرمندان تئاتر برگزار شد.

    |

    وویتسک تراژدی باشکوه توده

    "وویتسک" تراژدی باشکوه توده

    بیست‌وسومین نشست واحد نمایش حوزه هنری بوشهر و کانون ملی منتقدان تئاتر ایران به نمایش و نقدوبررسی ‌تئاتر "وویتسک" اثر خیره کننده گئورگ بوشنر و کارگردانی ...

    |

    «دست من» یا دست شما

    «دست من» یا دست شما

    ـ جواد متین نمایش«دست من» به کارگردانی و بازیگری علی باقری دوشنبه دوم اردیبهشت ماه سال ...

    |

    نگاهی به نمایشدو سر و یک دست  از کمپانی تئاتر «زوکاک» لبنان

بررسی پرونده ویلیام شکسپیر به اتهام ترویج قتل و خشونت!
    نگاهی به نمایش"دو سر و یک دست" از کمپانی تئاتر «زوکاک» لبنان

    بررسی پرونده ویلیام شکسپیر به اتهام ترویج قتل و خشونت!

    جواد متین- نمایش "دو سر و یک دست" کاری گروهی از کمپانی تئاتر «زوکاک» لبنان در ششمین روز از سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در تالار استاد سمندریان به روی صحنه رفت. "دو سر و یک دست" از روایت ساده درگیری «مایا زبیب» با دو مرد در حین رانندگی آغاز می‌شود و در ادامه قتل، ...

    |

    نظرات کاربران